Farklı birçok sunucuda çalışan uygulamalar, tek bir sunucu üzerine taşındığında ortaya çıkan tasarruf, ilk etapta daha az sunucuya enerji sağlandığı için enerji maliyetlerinde önemli oranda bir düşüş ortaya koyar. Ayrıca, soğutma maliyetleri de daha az sunucu soğutulduğu için bir o kadar azalır. Bunun yanısıra, bakımı yapılması gereken daha az sunucu olacağından, teknisyenlerin de bakıma harcayacakları süre azalacaktır.

İşletme giderlerinde %25’e kadar tasarruf sağlayan sunucu sanallaştırması, altyapı yenilenmesine ya da kapasite arttırımına ihtiyaç duyulduğunda eskisi kadar çok sunucu satın alınmasına da gerek bırakmadığından, yenileme veya kapasite arttırımı için ayırılması gereken bütçeyi de gerçek anlamda azaltıyor.

DELL Gelişmekte Olan Ülkeler Kurumsal Ürünler Pazarlama Müdürü Tunç Erkan’a kriz ortamında yeni kurulan şirketler ve mevcut altyapılarını yenilemek isteyen işletmeler için sunucu sanallaştırmasıyla ilgili sorular sorduk.

Erkan, sunucu sanallaştırması konusunda Türkiye’de bulunan işletme sahiplerinin talebini şu sözlerle değerlendiriyor:

“Dell’in Gelişen Ülkeler bölgesinde yer alan 9 ülkede, 461 CIO/BT Karar Verici ile Haziran 2008’de, görüşerek geçekleştirdiği Sanallaştırma Anket’i çarpıcı sonuçlar ortaya koymaktadır

Ankete yanıt veren 461 CIO’dan %95i sanallaştırmaya önem verdiklerini ortaya koymuşlardır. Türkiye %78 oranla “Çok Önemli” yanıtını vererek bu konuda tüm ülkeler arasında en ön sırada yer almaktadır.”

Araştırmaya göre, katılımcıların %37’si kurumlarının sanallaştırma hakkında hiçbir şey yapmadığını kabul ederken, %49’u bazı uygulamalar yaptıklarını, %15’i ise planlama çözüm değerlendirmeleri, satrateji geliştirme gibi faaliyetleri de kapsayan bir planlama aşamasında olduklarını belirtiyor.

Türkiye’den ankete katılan CIO’ların %16’sı BT ortamlarının tamamen, %54 ise kısmen sanallaştırıldığını ifade ediyor.

Küçük ve orta bütçeli şirketlerin BT ihtiyaçları için sanallaştırma kabul edilebilir bir opsiyon. Ancak ağ trafiği yoğun ve anlık işlem yükü yüksek işletmeler için sanallaştırmanın iyi bir çözüm olup olmadığı konusuna Erkan şu yanıtı veriyor:

“Sanallaştırma, kesinlikle anlık yüksek işlem taleplerine hızlı ve etkili yanıt verebilmektedir.
Gereken kaynakların sanal makinalar arasında yeniden paylaşlatırılması, yeni sanal makineler oluşturularak yükün dağıtımı, işlemci, bellek, ağ cihazları ve veri depolama havuzlarının ihtiyaç gösteren uygulamalara aktarılması, daha hızlı sunucu ve depolama sistemlerinin yüksek talebe ayrılması gibi pek çok sanallaştırma özelliği bu tip bir anlık yüksek talebi karşılamayı mümkün kılar.

Konvansiyonel veri merkezi mimarileri ile uzun süreli, karmaşık ve zahmetli operasyonları gerektiren ve bu sebeple neredeyse imkansız olan esnek ve dinamik kaynak kullanımı sanallaştırma ile mümkündür.”

SANALLAŞTIRMANIN ÖNÜNDEKİ ZORLUKLAR
Sanallaştırma, işletmelerin BT altyapısına harcadıkları sabit maliyetleri ve kapasite arttırımı durumunda katlanacakları uzun dönemde ortaya çıkabilecek maliyetleri düşürüyor ancak, her işletmeye uygulanabilirliği konusunda sorulan soruya Erkan şu yanıtı veriyor:

“Kurumların mevcut donanımlarını kullanarak yalnızca sanallaştırma ile yapacakları yatırım ve projelerin elbette BT altyapılarına katkıda bulunacağı kesindir. Ancak mevcut donanımlardaki sunucu mimarisi, işlemci, bellek kapasiteleri, ağ bant genişliği sanallaştırmanın önünde engel teşkil etmektedir. Veri depolama konuda da benzer sorunlar mevcuttur.”

Veri merkezlerinin sanallaştırılmasında yeni teknolojiler kullanılarak akıllı veri merkezlerinin oluşturulması gerekiyor. Sunucu sanallaştırması, anahtar (switch) sanallaştırması ve depolama sanallaştırması olarak üç başlıkta hayata geçirilen bir “Akıllı Veri Merkezi”, kendi kendini izlerken, değişen ağ trafiğine göre kendini ayarlıyor ve oluşan bir arıza durumunda kendini düzeltiyor. Bununla birlikte akıllı veri merkezleri dinamik olarak uyarlanıyor, akıllı bir şekilde korunuyor, kesintisiz olarak ölçekleniyor. Uygun maliyetli olan bu operasyon enerji açısından da verimlilik sağlıyor.

Eski teknolojilerle kullanıldığı zaman sanallaştırmanın önündeki en büyük engel bellek sınırlamaları olarak ortaya çıkıyor. Böyle bir durumda sanallaştırılmamış halde işlemcileri %5’lik kapasiteyle kullanılan sunucular, sanallaştırmayla hedeflenen %80-90 işlemci kullanımı kapasitelerini ancak %30’a kadar çıkarabiliyor. Bellek arttırıldığı zaman ise ağ sınırlamaları ile karşılaşılabiliyor, yeni fiziksel ana sistemler eklendiği ya da arızalılar değiştirildiğinde karmaşık ayarlar yapılması gerekebiliyor.

Türkiye için en önemli 4 zorluk Maliyet/bütçe(%20), Beceriler/eğitim (%20), Mevcut yazılımlarla uyum (%15) ve altyapı /donanım uyumsuzulukları (%15) olarak belirtiliyor. En önemsiz zorluluklar olaraksa yatırımın geri dönüşünü gösterebilmek ve hangi uygulamaların sanallaştırılacağının belirlenmesi gösteriliyor.

Eski teknolojiler, depolama konusunda da problemler ortaya çıkarabiliyor. Bu yüzden sanallaştırma yapılacak veri merkezleri ve sunucularda tıpkı Formula 1 yarışına katılan otomobillerin özel olarak tasarlanmış olması gibi sunucu, veri depolama ve ağ donanımlarının özenle seçilmesi gerekiyor.

Blade sunucularda 192GB’a varan bellek kapasitesi, çok çekirdekli işlemci mimarisi gibi ihtiyaçlar karşılandığı zaman %90 daha az sunucu, daha az kablolama, iyi soğutma, dinamik kaynak ve güç yönetimi gibi avantajlar sunan sanallaştırma operasyonu tamamlanabiliyor.

Türk CIO’ları, sanallaştırmayı beş sebeple uygulamak istiyor:
* Departmanlar, müşteriler ve diğer firmalarla olan iletişimi ve verimliliği arttırmak
* Dahili yönetimi ve dökümantasyonu kolaylaştırmak.
* Veri tabanı yönetimini kolaylaştırmak, maliyetleri düşürmek ve enerji tüketimini azaltmak.
* Sistemlere daha iyi hizmet verebilmek ve yönetim sorumluluğu alabilmek.
* Ürün test kalitesini arttırmak, maliyetlerini düşürmek.

Türkiye’de bulunan müşterilerin %44’ü sunucu ve veri depolama için tek markayı tercih ediyor. Bununla birlikte Macaristan, İsrail, Romanya, Rusya, Güney Afrika, Suudi Arabistan, Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Ukrayna’nın içinde olduğu bölge ülkelerde tek markayı tercih eden müşteriler %65’le çoğunluğu oluşturuyor.

*CIO: Chief Information Officer – Kurumsal Bilgi İşlem Direktörü
*BT: Bilgi Teknolojileri
*Blade sunucu: Küçük ve orta ölçekli firmalar için yüksek performanslı, daha az enerji harcayan ve fiyat olarak uygun sunucu sistemleri.

Tüm bu seçeneklerle birlikte, sanallaştırmaya cesur bir girişimde bulunmak gereğinden büyük ve kafa karıştırıcı bir adım olabilir. İşte bu makalede bir tertip planı yapmaya başlamadan önce sanallaştırma ve sanallaştırma yazılımı hakkında bilmeniz gereken birkaç şey üzerinde duracağız.

1: Sanallaştırma, içerdiği pek çok anlamla geniş bir terimdir

Sanallaştırma yazılımı bir dizi farklı amaçla kullanılabilir. Tek bir fiziksel makine üzerinde birden fazla mantıksal sunucuyu çalıştıran sunucu konsolidasyonu, donanım giderlerinden tasarruf yapmanın ve destek ve yönetim işlerini kolaylaştırmanın yaygın olarak tercih edilen yollarından biridir. Ve bu makalede bizim esas olarak üzerinde durduğumuz konu budur. Öte yandan diğer kullanımlar şunları içerir:

• Eğitim amaçlı veya yazılım veya donanım desteği için bir Sanal Makinede istemci işletim sistemlerini çalıştırmak için masaüstü sanallaştırma.
• Yeni yazılımları, yamaları, vb. üretim ağınızda kullanıma sokmadan önce test etmenin maliyet etkin bir yolunu sunan sanal test ortamları.
• Bir lokasyonda bir uygulama çalıştırırken diğer bir lokasyondan aynı uygulamayı kontrol etmenize, işleme sürecinin bir sunucu üzerinde gerçekleştirilmesine ve sadece grafik ve nihai kullanıcı G/Ç öğelerinin nihai istemcide işlenmesine olanak tanıyan sunum sanallaştırma.
• Uygulamaların, istemci makinelere yüklenmeksizin çalıştırılabilmesi için uygulama konfigürasyon katmanını işletim sisteminden ayıran uygulama sanallaştırma.
• Fiziksel sunuculardaki hard disklere bağımlı olmaktansa sanal sunucular için depolama imkanı sağlayan bir SAN çözümünün kullanılmasını sağlayan bellek sanallaştırma .

2: Tüm Sanal Makine (Virtual Machine) yazılımları eşdeğerde değildir

Geniş bir sanallaştırma programı dizisi mevcut durumdadır ve ihtiyaç duyduğunuz program veya programlar tam olarak ne yapmak istediğinize bağlıdır. Masaüstü işletim sisteminizin üzerinde farklı bir işletim sistemi çalıştıran bir sanal makine çalıştırmak isteyebilir veya bazı uygulamalarınızın işletim sistemlerinden birinde çalışmayacak olması nedeniyle yeni bir işletim sistemini denemek isteyebilirsiniz.

Örneğin, masaüstü işletim sistemi olarak Windows XP’yi kullanıyorsanız, bir sanal makineye, özelliklerini tanımak amacıyla Vista yükleyebilirsiniz. Ya da, eğer Vista kullanıyorsanız fakat ara sıra kullanmanız gereken ve Vista ile uyumlu olmayan bir uygulama varsa, o uygulamanın yüklü olduğu bir sanal makinede XP’yi çalıştırabiliriniz. Bu gibi basit kullanımlar için, VMWare Workstation veya Microsoft’s Virtual PC gibi düşük maliyetli veya ücretsiz bir sanal makine programı işinizi görecektir.

Diğer taraftan, çeşitli sunucuları birleştirmeniz gerekiyorsa ve bu nedenle gelişmiş yönetim özelliklerinin yanı sıra maksimum ölçeklenebilirlik ve güvenlik gereksinimi duyuyorsanız, VMWare’s ESX Servers, Microsoft’s Virtual Server veya (eğer mümkünse) Windows Server 2008’de Hyper-V rolü gibi daha sağlam bir sanal makine çözümünü tercih etmelisiniz. Görece daha basit sanallaştırma tasarılarınız için, ücretsiz olarak edinilebilen VMWare Server’ı kullanabilirsiniz.

3: İlk olarak lisans koşullarını kontrol edin!

Lisans konusu söz konusu olduğu sürece, pek çok yazılım satıcısı bir sanal makinenin fiziksel bir makineden farksız olduğunu göz önünde bulundurur. Diğer bir deyişle, ister ayrı bir fiziksel makineye yüklemiş olun isterseniz aynı makine üzerinde sanal bir makineye yüklemiş olun (fark etmez) her iki durumda da işletim sisteminizin veya herhangi bir uygulamanın her aşamasında ve anında bir yazılım lisansına ihtiyaç duyacaksınız.

Sanallaştırma ile ilgili olarak ya misafir ya da ana işletim sisteminin EULA’sında da kimi sınırlandırmalar söz konusu olabilir. Örnek vermek gerekirse, Windows Vista piyasaya çıktığında, sanal makinelerdeki işletim sistemlerini çalıştıran Home Basic ve Home Premium versiyonlarının lisans sözleşmeleri yasaklıydı ama Microsoft müşteri girdilerine cevaben bu lisans koşullarını değiştirdi.

Windows Server 2008’in EULA’sı sürüme bağlı olarak işletim sistemi üzerinde çalıştırılabilen belirli sayıda sanal görüntü sağlamaktadır. Bu, Web sürümünde sıfır, Standart sürümde bir, Şirket sürümünde dört ve Datacenter ve Itanium sürümlerinde sınırsız sayıda olmak üzere farklılaşmaktadır

4: Uygulamalarınızın desteklendiğinden emin olun

İlk elden dikkate alınması gereken diğer bir nokta, uygulama satıcısının ilgili uygulamanın sanal bir makinede çalışmasını destekleyip desteklemediğidir. Sanal makinelere benzetilmiş soysal donanımlar (emulated generic hardware) kullandığı ve gerçek donanıma erişim imkanı sağlamadığı için, sanal makinelerde çalıştırılan uygulamalar, örneğin takılı olan video karttı tam performansla kullanamayabilir veya ana işletim sistemine bağlı çevre birimlerin bazılarına bağlanamayabilir.

5: Sanallaştırma Windows’un sınırlarını aşmaktadır

Pek çok sanallaştırma teknolojisi vardır ve bunların bazıları Windos dışındaki işletim sistemlerinde çalışabilmektedir. Windows ana makine üzerinde kurulu sanal bir makinede Windows dışı misafir işletim sistemlerini çalıştırmanız da mümkündür. VMWare Linux üzerinde çalıştırılabilir ve Microsoft daha önce Macintosh için Sanal PC’nin bir sürümünü yapmıştı – fakat bunu Intel-temelli makineler için de kullanılabilir hale getirmedi. Parallels Desktop Mac OS X üzerindeki sanal makinelerin çalıştırılmasını destekler. Parallels Workstation Windows ve Linux’un çoğu sürümünü hem misafir hem de ana sistem olarak destekler. Parallels Virtuozzo ise hem Windows hem de Linux sürümlerinde kullanılabilen bie sunucu sanallaştırma opsiyonudur. Diğer sanallaştırma çözümleri şunlardır:

• Linux için en popüler hipervizör çözümlerinden birisi olan Xen (şu anda sahibi Citrix).
• Bir Mac üzerinde Windows’u veya Linux’u çalıştırmak için, QEMU açık kaynklı emülasyon yazılımına dayanan açık kaynaklı bir program olan Q.
• Linux ortamında sanal sunucular oluşturmak için Open VZ.

6: Sanallaştırma güvenliği arttırabilir

Aynı işletim sistemi oluşumu üzerinde pek çok sunucu uygulaması çalıştırmak yerine, birbirinden bağımsız sanal makinelerde izole edilmiş sunucu rolleri belirlemek güvenliği arttırıcı bir rol oynayabilir. Ayrıca, bir güvenlik riski oluşturabilecek uygulamaları çalıştırabileceğiniz izole bir ortam (bir tür “kum havuzu”) yaratmak için bir sanal makine de kurabilirsiniz.

Sanal makineler genellikle “honeypotlar” ve “honeynetler” yaratmak için kullanılmaktadır. Bunlar, ava gelenleri avlamak (ve aynı zamanda avcıları gerçek üretim kaynaklarından başka yerlere yönlendirmek) niyetiyle bir üretim ortamını benzeştirmek üzere kurulmuş sitem veya bütünsel ağlardır.

7: Sanallaştırma, yıkım onarımında kullanılabilirliği ve çareleri arttırır

Sanal makine görüntülerinin yedeklenmesi ve geri yüklenmesi, önce işletim sisteminin ve uygulamaların yeniden yüklenmesini ve daha sonra verilerin geri yüklenmesini gerektiren geleneksel yıkım onarım yöntemlerine göre daha kolay ve hızlıdır. Bir donanım arızası durumunda, sanal makine aynı fiziksel makineye veya farklı bir makineye geri yüklenebilir. Aksama süresinin daha az olması daha yüksek kullanılabilirlik ve verimlilik anlamına gelir.

8: Sanal Makineler daha fazla kaynağa ihtiyaç duyar

Size aşikar görünebilir ama aynı anda ne kadar çok sanal makine çalıştırmak isterseniz o makine üzerinde o kadar fazla donanım kaynağına gereksinim duyarsınız. Çalıştırılan her sanal makine ve onun misafir işletim sistemi ve uygulamalar RAM ve işlemci çevrimlerini kullanır, bu nedenle uygun kaynakları her bir sanal makineye tahsis etmek için daha geniş kapasiteli belleklere veya bir veya iki tane hızlı işlemciye gereksinim duyarsınız.

Bir makine üzerinde kaynak gereksinimi duyan birden fazla sunucu çalıştırmak için, birden fazla işlemciyi ve yüksek kapasiteli RAM’i destekleyen donanıma sahip bir makineye gereksinim duyarsınız ve tüm bunları uygun bir şekilde işleyen bir ana işletim sistemi kullanmanız gerekir.

9: 64 bit 32 bitten daha iyi bir işleve sahiptir

Sunucu sanallaştırma için 64 bitlik bir işletim sistemi oluşturmaya özen gösterin. 64 bit işlemciler daha geniş bir bellek adres yüzeyini destekler ve Windows’un 64 bitlik işletim sistemleri, 32 bitlik muadillerine göre daha geniş kapasiteli RAM’leri ( ve bazı durumlarda daha fazla işlemciyi) destekler. Eğer sanallaştırma için Windows Server 2008’in Hyper-V rolünü kullanmayı düşünüyorsanız başka bir seçeneğiniz yok. Bu sadece işletim sisteminin x64 versiyonlarında mevcut durumda.

10: Sanallaştırma düzeninizi planlamak için pek çok kaynak mevcut

Sanallaştırma, oldukça geniş bir konu ve bu makalede sadece elinizde bulunan seçeneklere genel bir bakış sunmaya çalıştık. Neyse ki, sanallaştırma ile ilgili kavramlara ve bu uygulamanın faydalarına ilişkin pek çok kaynağa web üzerinden ulaşmanız mümkün. Ayrıca bu konuda bizim de makalelerimiz devam edecek…